vademecum kadrowego, składki ZUS, zasiłki, wynagrodzenia, urlopy, bhp
lupa
31 lipca 2014 r. upływa termin na złożenie oświadczenia w sprawie dalszego członkostwa w ofe
Zamknij
A A A

Składki ZUS od świadczeń pracowniczych - Dodatek do Gazety Podatkowej nr 56 (993) z dnia 15.07.2013

Świadczenia wynikające z przepisów bhp

Posiłki i napoje dla pracowników

Zapewnienie nieodpłatnie odpowiednich posiłków oraz napojów należy do obowiązków pracodawcy zatrudniającego pracowników w warunkach szczególnie uciążliwych. Musi je zapewnić, jeśli jest to niezbędne ze względów profilaktycznych (art. 232 K.p.). W tej kwestii istotne są rodzaje tych posiłków i napojów, a także wymagania, jakie powinny one spełniać oraz przypadki i warunki ich wydawania. To wszystko określa rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów (Dz. U. z 1996 r. nr 60, poz. 279). Zgodnie z przepisami, pracodawca ma obowiązek zapewnić posiłki w formie jednego dania gorącego, w czasie regulaminowych przerw w pracy pracownikom, którzy wykonują prace:

  • związane ze szczególnym wysiłkiem fizycznym, powodującym określony w rozporządzeniu efektywny wydatek energetyczny organizmu w ciągu zmiany roboczej,
     
  • pod ziemią.

Pracodawca powinien też zapewnić posiłki pracownikom, którzy są zatrudnieni przy usuwaniu skutków klęsk żywiołowych (oraz innych zdarzeń losowych).

Wydawane tym osobom posiłki powinny zawierać odpowiedni wskaźnik kaloryczności i wartości odżywczej.


• Obowiązkowy posiłek bez składek

Podstawy wymiaru składek ZUS nie stanowi wartość świadczeń rzeczowych wynikających z przepisów bhp. Wskazuje tak § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia składkowego.


Posiłki udostępniane pracownikom na podstawie przepisów bhp są zwolnione ze składek ZUS niezależnie od ich wartości pieniężnej.


Pracodawca, który odpowiednimi przepisami został zobowiązany do zapewnienia nieodpłatnie posiłków, dostarcza je pracownikom we własnym zakresie (np. w przyzakładowej stołówce) od ich wartości nie nalicza składek ubezpieczeniowych (społecznych ani zdrowotnej). Zwolnienie składkowe obowiązuje także wówczas, gdy pracodawca zapewnia przyrządzanie posiłków przez pracowników we własnym zakresie, z otrzymanych od pracodawcy produktów.


• Pieniądze na obiad dla pracownika

Przepisy bhp nie przewidują możliwości zamiany posiłku na ekwiwalent. Oznacza to, że w przypadku gdy pracodawca zobowiązany - przepisami bhp - do nieodpłatnego udostępniania pracownikom posiłków i napojów, wypłaca za nie ekwiwalent pieniężny, wypłaconą z tego tytułu kwotę każdorazowo powinien doliczyć pracownikom do podstawy wymiaru składek ubezpieczeniowych (społecznych i zdrowotnej). Wartość takiego świadczenia stanowi bowiem dla pracownika przychód ze stosunku pracy podlegający w całości oskładkowaniu.


• Obiad z inicjatywy pracodawcy

Nie na wszystkich pracodawcach ciąży obowiązek wydawania pracownikom nieodpłatnie posiłków, a mimo to podejmują decyzję o udzielaniu tego typu świadczeń. Również w tym przypadku można skorzystać ze zwolnienia składkowego, aczkolwiek w określonych ramach kwotowych. Wartość finansowanych przez pracodawcę posiłków udostępnianych pracownikom do spożycia bez prawa do ekwiwalentu z tego tytułu nie stanowi podstawy wymiaru składek ZUS do wysokości nieprzekraczającej miesięcznie kwoty 190 zł. Takie zwolnienie wynika z § 2 ust. 1 pkt 11 rozporządzenia składkowego. Jeśli wartość udostępnianych posiłków przekracza tę kwotę, wtedy od nadwyżki (czyli od kwoty powyżej 190 zł) pracodawca powinien naliczyć składki ubezpieczeniowe (społeczne i zdrowotną).

Zwolnienie to dotyczy zarówno posiłków udostępnianych bezpośrednio przez pracodawcę i spożywanych w siedzibie zakładu pracy, jak również bonów żywieniowych realizowanych w punktach gastronomicznych (np. barach czy stołówkach). Zdaniem resortu pracy (pismo Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 listopada 2004 r., znak: DUS-400-169-WB/04), tego zwolnienia nie można jednak odnieść do bonów, talonów czy kuponów realizowanych w sklepach (w tym w ramach sieci handlowych).


• Karty żywieniowe dla pracowników

Coraz bardziej popularne stają się tzw. karty żywieniowe. Posiadacz takiej karty (pracownik) ma większą swobodę wyboru formy, pory i miejsca posiłku. Z kolei pracodawca ma pewność, że przekazane przez niego środki zostaną wykorzystane faktycznie na posiłki regeneracyjne w placówkach gastronomicznych.

Tego typu karty są z pewnością wygodne dla pracodawcy zobowiązanego poprzez przepisy bhp do wydawania posiłków profilaktycznych zatrudnionym pracownikom, ale nieposiadającego odpowiednich warunków do ich wydawania. Wartość kart jest zwolniona ze składek ZUS - niezależnie od ich wartości pieniężnej. Oskładkowaniu nie podlega bowiem (bez ograniczenia kwotowego) wartość bonów, talonów, kuponów lub innych dowodów uprawniających do otrzymania napojów bezalkoholowych, posiłków oraz artykułów spożywczych (§ 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia składkowego).

W przypadku natomiast pracodawcy udostępniającego posiłki z własnej inicjatywy, wartość przekazanych pracownikom tego typu kart jest również zwolniona ze składek ubezpieczeniowych, ale tylko do wysokości 190 zł.

Mając na względzie wspomniane wcześniej wyjaśnienia resortu pracy, trzeba pamiętać, że to zwolnienie składkowe można zastosować tylko wobec kart żywieniowych uprawniających do zakupu gotowych posiłków, a nie do zakupu w sklepach produktów żywnościowych potrzebnych do samodzielnego przygotowania posiłku.


Środki higieny osobistej od pracodawcy

Zgodnie z art. 233 K.p., pracodawca jest obowiązany dostarczyć pracownikom niezbędne środki higieny osobistej. Z kolei w myśl § 115 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów bhp (Dz. U. z 2003 r. nr 169, poz. 1650 ze zm.), pracodawca jest obowiązany zapewnić dostarczanie pracownikom środków higieny osobistej, których ilość i rodzaje powinny być dostosowane do rodzaju i stopnia zanieczyszczenia ciała przy określonych pracach.

Przepis rozporządzenia wyraźnie wskazuje na obowiązek dostarczenia pracownikom środków w formie rzeczowej, np. mydła, pasty, ręczników.

Dlatego też w sytuacji, gdy pracodawca wypłaci pracownikom ekwiwalent pieniężny za środki higieny osobistej (co z punktu widzenia prawa pracy jest niedopuszczalne), obowiązany jest wypłacone kwoty doliczyć do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne tych pracowników.


Odzież i obuwie robocze dla pracownika

Pracodawca jest zobowiązany zapewnić pracownikowi nieodpłatnie odzież i obuwie robocze, jeżeli przy wykonywaniu pracy odzież własna pracownika mogłaby ulec zniszczeniu lub znacznemu zabrudzeniu bądź jest to konieczne ze względu na wymagania technologiczne, sanitarne lub bhp (art. 2377 K.p.). Pracodawca może (z pewnymi ograniczeniami) przy tym ustalić stanowiska, na których dopuszcza się używanie przez pracowników, za ich zgodą, własnej odzieży i obuwia roboczego, spełniającego wymagania bhp. W przypadku używania własnej odzieży i obuwia roboczego, pracownikowi przysługuje ekwiwalent pieniężny, ustalany w wysokości uwzględniającej ich aktualne ceny. Ekwiwalent ten nie podlega oskładkowaniu na podstawie § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia składkowego.

Do obowiązków pracodawcy należy też zapewnienie pracownikowi prania odzieży roboczej. Jeśli jednak pracodawca nie może zapewnić prania odzieży roboczej, czynności te mogą być wykonywane przez pracownika. W zamian pracodawca wypłaca mu wtedy ekwiwalent pieniężny w wysokości kosztów poniesionych przez pracownika (art. 2379 § 3 K.p.). Postanowienia w tym zakresie powinny wynikać z przepisów wewnętrznych obowiązujących u pracodawcy (np. regulaminu pracy). Jeśli nie ma obowiązku tworzenia takich przepisów, wówczas zapisy o ekwiwalencie za pranie odzieży roboczej może zamieścić w zarządzeniu wewnętrznym lub ewentualnie w umowie o pracę.

Wysokość wypłacanego przez pracodawcę ekwiwalentu za pranie odzieży roboczej może np. uwzględniać cenę prania w określonej pralni chemicznej. Mogą być także wskazane sytuacje, kiedy ten ekwiwalent nie przysługuje, np. za okres choroby, urlopu wypoczynkowego.

Wypłacany pracownikowi ekwiwalent za pranie odzieży roboczej stanowi dla niego przychód ze stosunku pracy. Jest to jednak przychód, który nie stanowi podstawy wymiaru składek ZUS. Zwolnienie z oskładkowania wynika z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia składkowego. Przepisu tego nie można interpretować rozszerzająco. Zwolnieniu ze składek na jego podstawie podlega bowiem ekwiwalent, czyli równowartość faktycznie poniesionych przez pracownika kosztów prania odzieży. Zgodnie z definicją słownikową, ekwiwalent oznacza równowartość, odpowiednik, równoważnik (Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych, Władysław Kopaliński).

Zdarza się, że pracodawcy wypłacają pracownikom ryczałt, bez żadnego związku z poniesionymi przez niego kosztami. Taka wypłata stanowi w zasadzie wypłatę dodatku do wynagrodzenia (nawet jeśli w zakładzie pracy jest określana mianem ekwiwalentu). Jego wartość pracodawca powinien wliczyć pracownikowi do podstawy wymiaru składek ZUS.


Okulary na koszt pracodawcy

Kwota zwrotu pracownikowi kosztów związanych z zakupem okularów korygujących wzrok niewątpliwie stanowi dla niego przychód ze stosunku pracy. Z uwagi jednak na to, że świadczenie to należy do grupy świadczeń związanych z zapewnieniem bezpiecznych warunków pracy - przychód ten nie stanowi podstawy wymiaru składek ubezpieczeniowych. Zwolnienie ze składek wynika z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia składkowego. Należy jednak podkreślić, że świadczenia te wyłączone są z oskładkowania tylko wtedy, gdy spełnione są jednocześnie warunki:

  • pracownik przez co najmniej połowę dobowego wymiaru czasu pracy użytkuje w pracy monitor ekranowy,
     
  • stosowanie takich okularów do pracy przy monitorze ekranowym wynika z zalecenia lekarza przeprowadzającego badanie okulistyczne w ramach profilaktycznej opieki zdrowotnej (a nie na podstawie badania okulistycznego, które pracownik przeprowadził z własnej inicjatywy).


Zwrot kosztów zakupu przez pracownika soczewek kontaktowych jest zwolniony ze składek ZUS tylko, jeśli potrzeba ich stosowania wynika z zaleceń lekarza przeprowadzającego badania profilaktyczne.


Warto też wskazać, że zarówno sposób dokonywania przez pracodawcę zwrotu kosztów zakupionych przez pracowników okularów korygujących wzrok, jak i górna granica zwrotu - zależne są od przyjętych przez pracodawcę ustaleń.

 Jeśli nie znalazłeś informacji, której szukasz,
wejdź do serwisu
www.SkladkaZUS.pl » 
Więcej w zasobach płatnych

Serwis Głównego Księgowego

Gazeta Podatkowa

Terminarz

lipiec 2014
PN WT ŚR CZ PT SO ND
1
2
3
4
5
6
8
9
11
12
13
14
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
Sklep internetowy - www.sklep.gofin.pl
Przewodnik Prenumeratora - www.PrzewodnikPrenumeratora.gofin.pl
NEWSLETTERY
Fachowe czasopisma - PoznajProdukty.gofin.pl
KODEKS PRACY 2013, Prawo Pracy
UMOWA O PRACĘ - druk, przykład. Wypowiedzenie (rozwiązanie) umowy o pracę.
Wszystko o urlopach pracowniczych - wypoczynkowy, bezpłatny, macierzyński, szkoleniowy
Sklep internetowy - sklep.gofin.plSklep internetowy - sklep.gofin.pl
gofin
sgk
czasopisma
forum
sklep
gazeta podatkowa
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60