vademecum kadrowego, składki ZUS, zasiłki, wynagrodzenia, urlopy, bhp
lupa
A A A

Ustalanie warunków płacowych w przepisach zakładowych - Dodatek do Gazety Podatkowej nr 84 (1750) z dnia 19.10.2020

Wpływ regulacji dotyczących premii na podstawę świadczeń pracowniczych

Premia jest jednym z często spotykanych składników płacowych. W zależności od jej rodzaju jest bądź nie jest wliczana do podstawy różnych świadczeń ze stosunku pracy. Chodzi tu m.in. o takie świadczenia jak normalne wynagrodzenie za nadgodziny, wynagrodzenie urlopowe, ekwiwalent za urlop czy inne świadczenia, których podstawa jest ustalana na zasadach obowiązujących przy wyliczaniu wynagrodzenia/ekwiwalentu urlopowego.

Rodzaje premii

W prawie pracy stosuje się umowny podział premii na regulaminowe i uznaniowe. Granice między nimi często ustalone są w sposób nieostry, stąd pracodawcy miewają niekiedy problemy z zakwalifikowaniem wypłacanych przez nich premii do jednego z jej rodzajów. Można jednak wyodrębnić pewne cechy charakterystyczne dla danego rodzaju premii.

Premia regulaminowa - jej podstawową cechą jest roszczeniowość, a więc prawo pracownika do żądania jej wypłaty. Jest ona takim składnikiem wynagrodzenia za pracę, który jest wypłacany po spełnieniu przez pracownika określonych warunków jej uzyskania. Warunki te są ustalane w przepisach odrębnych, zakładowych lub w umowie o pracę. Prawo do premii regulaminowej i jej wysokość nie zależy od swobodnego uznania pracodawcy, a pracownik, który spełnił warunki jej przyznania, może dochodzić wypłaty omawianego świadczenia na drodze sądowej. Jak orzekł Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 30 marca 1977 r., sygn. akt I PRN 26/77: "(...) prawo podmiotowe do żądania premii, jako części wynagrodzenia za pracę, powstaje wówczas, gdy odpowiednie akty przewidują z góry skonkretyzowane i zobiektywizowane wskaźniki premiowania, przy czym wskaźniki te zostały spełnione przez pracownika. (...)".

Premia uznaniowa - subiektywna ocena pracodawcy i jego decyzja jest kluczowa dla przyznania takiej premii. Premia uznaniowa jest świadczeniem ze stosunku pracy o charakterze nieroszczeniowym. Pracownik nie może żądać od pracodawcy przyznania takiej premii, nawet wówczas, gdy w jego ocenie spełnione zostały warunki do jej otrzymania. Premia uznaniowa, co do istoty, jest nagrodą. W wyroku z dnia 20 lipca 2000 r., sygn. akt I PKN 17/00, Sąd Najwyższy wskazał, że tzw. premia uznaniowa, niemająca charakteru roszczeniowego, nie stanowi składnika wynagrodzenia za pracę i nie mieści się w pojęciu wynagrodzenia urlopowego. Jednorazowe lub nieperiodyczne wypłaty za spełnienie określonego zadania bądź za określone osiągnięcie, a także nagrody z zakładowego funduszu nagród podlegają bowiem wyłączeniu z wynagrodzenia urlopowego. Trzeba jednak zaznaczyć, że faktyczny charakter premii zależy nie tyle od jej nazwy, co od sposobu, w jakim nastąpiło uregulowanie prawa do niej oraz od praktyki jej wypłacania.


Premia jest wliczana do podstawy normalnego wynagrodzenia za nadgodziny i świadczeń obliczanych tak jak wynagrodzenie urlopowe lub ekwiwalent za urlop tylko wtedy, gdy stanowi składnik roszczeniowy.

Decyduje sposób wypłaty

Niekiedy świadczenie nazwane premią uznaniową przyznawane jest na warunkach jak dla premii o charakterze roszczeniowym. Jeżeli premia zależy od spełnienia konkretnych zadań bądź warunków, to ma charakter roszczeniowy - bez względu na jej nazwę. Natomiast gdy wysokość i częstotliwość wypłaty premii zależy wyłącznie od uznania pracodawcy, to ma wówczas charakter nagrody uznaniowej. Konsekwencją ustalenia tych odrębności jest to, że premię regulaminową zalicza się, jako składnik roszczeniowy, do podstawy różnych świadczeń, natomiast nie uwzględnia się w tej podstawie typowej premii uznaniowej wypłacanej nieperiodycznie.

Uznaniowość świadczenia powinna znaleźć odzwierciedlenie w zróżnicowanej wysokości przyznawanych kwot i zasadniczo, również w nieregularności ich wypłacania. Jeżeli te elementy nie występują, stwarza to ryzyko zakwalifikowania premii (w razie ewentualnego sporu sądowego z pracownikiem lub kontroli ze strony Państwowej Inspekcji Pracy) jako regulaminowej. O klasyfikacji danej premii jako uznaniowej lub roszczeniowej nie decyduje bowiem jej nazwa, lecz warunki/przesłanki/kryteria jej przyznawania. Oceny charakteru premii dokonuje się zazwyczaj na podstawie przepisów wewnątrzzakładowych obowiązujących u pracodawcy. Gdy wynika z nich, że wypłata premii nie jest uzależniona od weryfikowalnych kryteriów jej przyznania, oznacza to, że co do istoty jest nagrodą, o której mowa w art. 105 K.p. O uznaniowości premii może też świadczyć:

  • brak określenia w regulacjach zakładowych warunków jej przyznania albo ich ogólność uniemożliwiająca kontrolę spełnienia tych warunków (por. wyrok SN z dnia 20 stycznia 2005 r., sygn. akt I PK 146/04),
     
  • uzależnienie wypłaty od uruchomienia i szczegółowego ustalenia warunków premiowania przez pracodawcę (por. wyrok SN z dnia 6 czerwca 2000 r., sygn. akt I PKN 705/99).

Jeżeli natomiast akty prawa wewnątrzzakładowego zawierają przesłanki przyznawania premii (pozytywne i negatywne), wystarczająco konkretne i sprawdzalne, wówczas jest to świadczenie roszczeniowe.

Przykładowy fragment regulaminu wynagradzania w zakresie premii regulaminowej i uznaniowej

§ 22

Pracownikowi przysługuje premia w wysokości 35% wynagrodzenia zasadniczego w przypadku wykonania przez niego 80% normy bezszkodowej pracy, ustalonej dla jego stanowiska pracy na dany miesiąc. W przypadku wykonania powyższej normy w 100% pracownikowi przysługuje premia w wysokości 45% wynagrodzenia zasadniczego.

§ 23

Pracownikowi może być przyznana miesięczna premia uznaniowa w wysokości do 30% wynagrodzenia zasadniczego. Decyzję w sprawie przyznania premii podejmuje Dyrektor na wniosek bezpośredniego przełożonego pracownika.

Przy podejmowaniu decyzji o przyznaniu premii oraz jej wysokości brane są pod uwagę możliwości finansowe pracodawcy, staranność i terminowość wykonania pracy, a także przestrzeganie przez pracownika dyscypliny pracy oraz zasad współżycia społecznego.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 26.06.1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1320)

 Jeśli nie znalazłeś informacji, której szukasz,
wejdź do serwisu
www.RozliczenieWynagrodzenia.pl » 
Więcej w zasobach płatnych

Serwis Głównego Księgowego

Gazeta Podatkowa

sklep.gofin.pl - RABATY, NAGRODY, PROMOCJE
NEWSLETTERY
Fachowe czasopisma - PoznajProdukty.gofin.pl
KODEKS PRACY 2013, Prawo Pracy
UMOWA O PRACĘ - druk, przykład. Wypowiedzenie (rozwiązanie) umowy o pracę.
Wszystko o urlopach pracowniczych - wypoczynkowy, bezpłatny, macierzyński, szkoleniowy
Przydatne linki


Portal Podatkowo-Księgowy

www.GOFIN.pl

www.Gofin.pl/Podatki

www.Gofin.pl/Rachunkowosc

www.Gofin.pl/Bilans

www.Gofin.pl/Prawnik-Radzi

www.Gofin.pl/Skladki-Zasilki

www.Gofin.pl/PIT

www.Gofin.pl/Prawo-Pracy

 
     
Narzędzia Księgowego

www.Asystent.Gofin.pl

www.Newslettery.Gofin.pl

www.Tarcza.Gofin.pl

www.Druki.Gofin.pl

www.Orzecznictwo.Gofin.pl

www.Terminy.Gofin.pl

www.Forum.Gofin.pl

www.Przepisy.Gofin.pl

www.WideoPomocniki.Gofin.pl

www.IndeksKsiegowan.Gofin.pl

www.PrzewodnikKadrowego.Gofin.pl

www.Wskazniki.Gofin.pl

www.Interpretacje.Gofin.pl

www.PrzewodnikKsiegowego.Gofin.pl

www.WszystkoDlaKsiegowych.pl

www.Kalkulatory.Gofin.pl

www.PytaniaCzytelnikow.Gofin.pl

 
     
Serwisy specjalistyczne

www.AutowFirmie.pl

www.PodatekodNieruchomosci.pl

www.StawkiVAT.pl

www.Czas-Pracy.pl

www.PodatekPCC.pl

www.UmowyCywilnoprawne.pl

www.EmeryturyiRenty.pl

www.PodatekVAT.pl

www.UmowyoPrace.pl

www.KalkulatoryPodatkowe.pl

www.PodatkiLokalne.pl

www.UrlopyPracownicze.pl

www.KasaFiskalna.pl

www.PoradnikKsiegowego.pl

www.UrlopyWychowawcze.pl

www.KodeksCywilny.pl

www.PoradyPodatkowe.pl

www.VademecumBHP.pl

www.KodeksPracy.pl

www.Prawnik-Rodzinny.pl

www.VademecumKadrowego.pl

www.KodeksSpolek.pl

www.PrzepisyPrawne.pl

www.VademecumKsiegowego.pl

www.LeasingFinansowy.pl

www.ReprezentacjaiReklama.pl

www.VademecumPodatnika.pl

www.LeasingOperacyjny.pl

www.RozliczeniaPodatkowe.pl

www.ZakladamyFirme.pl

www.OdliczeniaVAT.pl

www.RozliczenieDelegacji.pl

www.ZasilekChorobowy.pl

www.OrdynacjaPodatkowa.pl

www.RozliczenieWynagrodzenia.pl

www.ZasilekMacierzynski.pl

www.PlanKont.pl

www.SerwisBudzetowy.pl

www.Zasilki.pl

www.PodatekAkcyzowy.pl

www.SkladkaZUS.pl

www.ZFSS.pl

www.PodatekDochodowy.pl

www.SrodkiTrwale.pl

 
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • zapewnienia prawidłowego działania serwisów (utrzymania sesji),

  • analizy statystyk ruchu i reklam w serwisach,

  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia reklam produktów własnych.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam są partnerzy Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Google Inc, Facebook Inc, Gemius S.A.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora.

  • Dobrowolna zgoda

    Aby móc wyświetlać spersonalizowane reklamy dopasowane do Pani/Pana zainteresowań w związku z odwiedzaniem niniejszego serwisu internetowego partnerzy Wydawnictwa Podatkowego Gofin sp. z o.o. muszą mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych. Udzielenie takiej zgody jest całkowicie dobrowolne (nie ma obowiązku jej udzielenia).

Zgoda

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na przetwarzanie Pani/Pana danych osobowych w związku z możliwością wyświetlenia reklam dopasowanych do Pani/Pana zainteresowań poprzez kliknięcie w przycisk „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody.