vademecum kadrowego, składki ZUS, zasiłki, wynagrodzenia, urlopy, bhp
lupa
A A A

Ochrona wynagrodzenia pracownika i zleceniobiorcy - Dodatek do Gazety Podatkowej nr 72 (1843) z dnia 9.09.2021

Ochrona wynagrodzenia zleceniobiorcy przed potrąceniami

Zatrudnienie w ramach stosunku pracy daje pracownikowi wzmocnioną ochronę przy dokonywaniu potraceń z wynagrodzenia za pracę. Z takiej samej ochrony nie korzysta wynagrodzenie przysługujące zatrudnionym na podstawie umów cywilnoprawnych. Jednak prawo cywilne dopuszcza pewne wyjątki od tej zasady.

Granice potrąceń

Głównym celem wynagrodzenia za pracę jest zapewnienie utrzymania osobie, która ją wykonuje. Z tego względu korzysta ono z ochrony przed potrąceniami, co w szczególności dotyczy płacy pracownika etatowego. Instrumentami ochrony wynagrodzenia ze stosunku pracy są m.in. kwota wolna od potrąceń i górna granica potrąceń. Ochrona płacy osób świadczących pracę na innej podstawie prawnej, np. w ramach umowy zlecenia, wynika z przepisów Kodeksu postępowania cywilnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1575 ze zm.). W pewnym zakresie akt ten odwołuje się do przepisów Kodeksu pracy dotyczących potrąceń. Chodzi tu o art. 833 § 21 K.p.c., zgodnie z którym art. 87art. 871 K.p. - dotyczące m.in. górnej granicy potrąceń oraz kwoty wolnej od potrąceń - stosuje się odpowiednio do wszystkich świadczeń powtarzających się, których celem jest zapewnienie utrzymania albo stanowiących jedyne źródło dochodu. Na mocy art. 833 § 21 K.p.c. przy potrąceniach z wynagrodzenia zleceniobiorcy należy więc stosować górną granicę potrąceń oraz kwotę wolną, wynikającą z Kodeksu pracy - o ile zostaną spełnione przesłanki wskazane w art. 833 § 21 K.p.c.

Górna granica potrąceń z wynagrodzenia pracownika etatowego zależy od rodzaju potrącenia. Potrącenia świadczeń niealimentacyjnych mogą być dokonywane do wysokości połowy wynagrodzenia, a łącznie z potrąceniami świadczeń alimentacyjnych nie mogą przekroczyć 3/5 wynagrodzenia. Same świadczenia alimentacyjne również mogą być potrącane do wysokości 3/5 wynagrodzenia (art. 87 § 3 K.p.). W przypadku egzekucji na poczet alimentów, kwota wolna od potrąceń nie jest stosowana. Natomiast przy potrąceniach niealimentacyjnych egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych wynosi ona 100% minimalnego wynagrodzenia za pracę po odliczeniach podatkowo-składkowych oraz wpłat do PPK.

Stosowanie górnej granicy potrąceń do wynagrodzenia z umów cywilnoprawnych nie przysparza na ogół większych trudności. Więcej wątpliwości pojawiało się w przypadku stosowania kwoty wolnej, która na gruncie prawa pracy stanowi określony procent wynagrodzenia minimalnego, po odliczeniach składkowo-podatkowych oraz wpłat do PPK (jeżeli są dokonywane).

Kwota wolna dla zleceniobiorcy

Przepisy Kodeksu cywilnego nakazujące - pod określonymi warunkami - stosowanie przy potrąceniach z wynagrodzenia pracownika cywilnoprawnego regulacji Kodeksu pracy dotyczących kwoty wolnej od potrąceń nie wskazują, w jaki sposób tego dokonać. Przed 1 stycznia 2019 r., od kiedy obowiązuje art. 833 § 21 K.p.c., kwestie te, wobec braku odpowiednich regulacji prawnych, były przedmiotem opinii urzędowych - Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz Ministerstwa Sprawiedliwości.

Resort pracy w odpowiedzi udzielonej w dniu 27 września 2016 r. na interpelację poselską nr 5695 stwierdził, że: "(...) Odnośnie ochrony wynagrodzenia osób zatrudnionych na umowach cywilnoprawnych w zakresie ograniczenia egzekucji, należy zauważyć, że ochrona taka już istnieje na mocy art. 833 K.p.c. Zgodnie z przepisami § 2 wymienionego artykułu wszystkie świadczenia powtarzające się, których celem jest zapewnienie utrzymania korzystają z ochrony przed egzekucją w zakresie analogicznym do wynagrodzenia ze stosunku pracy. Do tego rodzaju świadczeń zalicza się również wynagrodzenia wypłacane na podstawie umów cywilnoprawnych. (...)

Wynagrodzenie obliczone w oparciu o minimalną stawkę godzinową (...), gwarantowane przyjmującemu zlecenie lub świadczącemu usługi w przypadkach określonych w ustawie - powinno korzystać z analogicznej ochrony w zakresie egzekucji jak wynagrodzenie za pracę, jeżeli w konkretnym przypadku będzie ono świadczeniem powtarzającym się, którego celem jest zapewnienie utrzymania. (...)".

Oznacza to, że kwota wolna powinna być stosowana w odniesieniu do minimalnej stawki godzinowej.

Odmiennie rozpatrywaną kwestię oceniło Ministerstwo Sprawiedliwości, które w odpowiedzi na zapytanie naszego Wydawnictwa, w piśmie z dnia 27 sierpnia 2018 r. uznało, że: "(...) W sytuacji gdy zleceniobiorca (...) w danym miesiącu przepracował 100 godzin, w drodze analogii należałoby przyjąć, iż kwoty wolne ulegają obniżeniu jak przy zatrudnieniu na część etatu - zgodnie z art. 871 § 2 K.p. (...). Interpretacja przedstawionego przykładu (...) wymaga odniesienia do konkretnego miesiąca (z uwagi na różny wymiar czasu pracy w poszczególnych miesiącach - przyp. red.) (...)".

Ze stanowiska resortu sprawiedliwości wynika zatem, że ustalenie kwoty wolnej od potrąceń dla zleceniobiorcy następuje w odniesieniu do minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalonego proporcjonalnie do ilości godzin wykonywanego zlecenia.

Należy zasygnalizować, że generalnie zleceniodawca nie powinien samodzielnie podejmować decyzji o zastosowaniu kwoty wolnej od potrąceń oraz górnej granicy potrąceń. Odpowiednie upoważnienie do takich działań powinno wynikać z treści zawiadomienia o zajęciu otrzymanego od komornika. Jeżeli w tym piśmie nie ma upoważnienia do stosowania art. 833 § 21 K.p.c., zleceniodawca powinien zwrócić się do komornika o odpowiednie dyspozycje w tej sprawie.

Przykład

Zleceniodawca zatrudnia zleceniobiorcę na podstawie umowy zlecenia zawartej na rok, z wynagrodzeniem ustalonym w stałej stawce miesięcznej, w kwocie 3.800 zł (zleceniobiorca nie posiada innych źródeł utrzymania, ma ukończone 26 lat i zrezygnował z wpłat do PPK). Wynagrodzenie to zostało zajęte przez komornika na poczet należności niealimentacyjnych. W sierpniu 2021 r. zleceniobiorca przepracował 120 godzin. Zakładamy, że zleceniobiorca podlega ubezpieczeniom społecznym (w tym dobrowolnemu chorobowemu) i ubezpieczeniu zdrowotnemu oraz że do wynagrodzenia z umowy zlecenia stosuje się 20% koszty uzyskania przychodu.

Kwota wolna od potrąceń, ustalona w odniesieniu do minimalnego wynagrodzenia za pracę:

- wymiar czasu pracy: 120/176 (wymiar czasu pracy dla pełnego etatu w sierpniu br.) = 0,68 etatu,
- minimalne wynagrodzenie: 2.800 zł × 0,68 etatu = 1.904 zł,
- kwota wolna od potrąceń: 1.904 zł - 261,04 zł - 147,87 zł - 96 zł = 1.399,09 zł.
 Jeśli nie znalazłeś informacji, której szukasz,
wejdź do serwisu
www.RozliczenieWynagrodzenia.pl » 

Terminarz

październik 2021
PN WT ŚR CZ PT SO ND
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
12
13
14
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
sklep.gofin.pl - RABATY, NAGRODY, PROMOCJE
NEWSLETTERY
Fachowe czasopisma - PoznajProdukty.gofin.pl
KODEKS PRACY, Prawo Pracy
UMOWA O PRACĘ - druk, przykład. Wypowiedzenie (rozwiązanie) umowy o pracę.
Wszystko o urlopach pracowniczych - wypoczynkowy, bezpłatny, macierzyński, szkoleniowy
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • zapewnienia prawidłowego działania serwisów (utrzymania sesji),

  • analizy statystyk ruchu i reklam w serwisach,

  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia reklam produktów własnych.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam są partnerzy Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Google Inc, Facebook Inc, Gemius S.A.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora.

  • Dobrowolna zgoda

    Aby móc wyświetlać spersonalizowane reklamy dopasowane do Pani/Pana zainteresowań w związku z odwiedzaniem niniejszego serwisu internetowego partnerzy Wydawnictwa Podatkowego Gofin sp. z o.o. muszą mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych. Udzielenie takiej zgody jest całkowicie dobrowolne (nie ma obowiązku jej udzielenia).

Zgoda

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na przetwarzanie Pani/Pana danych osobowych w związku z możliwością wyświetlenia reklam dopasowanych do Pani/Pana zainteresowań poprzez kliknięcie w przycisk „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody.