vademecum kadrowego, składki ZUS, zasiłki, wynagrodzenia, urlopy, bhp
lupa
A A A

Nowe regulacje w zakresie urlopów i zasiłków z tytułu opieki nad małym dzieckiem - Dodatek nr 1 do Ubezpieczeń i Prawa Pracy nr 2 (404) z dnia 10.01.2016

Prawo i wymiar urlopu wychowawczego

Pracownik zatrudniony co najmniej 6 miesięcy ma prawo do urlopu wychowawczego w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem.

Uwaga! Urlop wychowawczy jest zwolnieniem od pracy udzielanym na wniosek pracownika-opiekuna małego dziecka w celu sprawowania nad nim osobistej opieki. Opiekunem jest każdy, kto przyjął dziecko pod opiekę w zamiarze stałego wychowywania.

Do sześciomiesięcznego okresu zatrudnienia wlicza się poprzednie okresy zatrudnienia (art. 186 § 1 K.p.).

  Przykład  

Pracodawca zatrudnił nigdzie dotychczas nie pracującą matkę 2-letniego dziecka. Po przepracowaniu 6 miesięcy zyska ona prawo do urlopu wychowawczego. Gdyby uprzednio pracowała (nie należy mylić z prowadzeniem działalności gospodarczej lub wykonywaniem czynności na podstawie umowy prawa cywilnego, np. zlecenia), to stosownie do tego okresu, mogłaby nabyć prawo do urlopu wychowawczego nawet od pierwszego dnia zatrudnienia, z tym że jest to urlop fakultatywny, który wymaga wniosku zainteresowanego.

  Przykład  

Nowo zatrudniony pracownik, posiadający dziecko w wieku 1 roku, udokumentował 6-miesięczny staż z prawem do stypendium.

Do stażu pracy dla celów urlopu wychowawczego należy zaliczyć okres obecnego zatrudnienia oraz staż z prawem do stypendium, co wynika z art. 79 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2013 r. poz. 674 z późn. zm.). Zgodnie z powołanym przepisem okresy pobierania stypendium przyznanego m.in. bezrobotnemu w okresie odbywania stażu na podstawie skierowania starosty, wlicza się do okresu pracy wymaganego do nabycia lub zachowania uprawnień pracowniczych. Oznacza to, że od pierwszego dnia zatrudnienia pracownik może wnioskować o urlop wychowawczy.

  Przykład  

Pracownica, która 1 stycznia 2015 r. podjęła pierwsze zatrudnienie w życiu, w marcu 2015 r. stała się niezdolna do pracy w związku z ciążą i przebywała na zwolnieniu lekarskim do dnia porodu. Obecnie korzysta z urlopu macierzyńskiego. Do okresu zatrudnienia wymaganego dla nabycia prawa do urlopu wychowawczego należy jej zaliczyć zarówno okresy efektywnej pracy, jak i choroby oraz urlopów macierzyńskiego i ewentualnie rodzicielskiego. W świetle powyższego pracownica spełni warunek co najmniej 6-miesięcznego stażu pracy wymaganego dla nabycia prawa do urlopu wychowawczego.


Wymiar urlopu wychowawczego wynosi do 36 miesięcy. Urlop jest udzielany na okres nie dłuższy niż do zakończenia roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6. rok życia. Jeżeli jednak z powodu stanu zdrowia potwierdzonego orzeczeniem o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności dziecko wymaga osobistej opieki pracownika, niezależnie od urlopu udzielanego do 6. roku życia, pracownik może skorzystać z kolejnego urlopu wychowawczego w wymiarze do 36 miesięcy, jednak na okres nie dłuższy niż do ukończenia przez dziecko 18. roku życia.

Ważne: Urlop wychowawczy (tzw. podstawowy oraz z tytułu niepełnosprawności dziecka) w wymiarze po trzy lata, przysługuje łącznie obojgu rodzicom lub opiekunom dziecka. Jednak każdemu z rodziców lub opiekunów dziecka przysługuje wyłączne prawo do jednego miesiąca urlopu wychowawczego z tego wymiaru, bez możliwości przeniesienia tego prawa na drugiego z rodziców lub opiekunów dziecka. (art. 186 § 31 i 4 K.p.).

Problematykę tę wyjaśniło Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej, w piśmie nadesłanego do naszego Wydawnictwa 25 października 2013 r., gdzie czytamy m.in.: "(...) Jeżeli zatem oboje rodzice lub opiekunowie dziecka żyją i korzystają z pełnej władzy rodzicielskiej, to maksymalny wymiar urlopu wychowawczego jaki może wykorzystać jeden z nich wynosi 35 miesięcy.".

Uwaga! Skorzystanie z urlopu wychowawczego w wymiarze co najmniej jednego miesiąca oznacza wykorzystanie przez rodzica lub opiekuna dziecka urlopu w części przysługującej wyłącznie temu rodzicowi.

  Przykład  

Pracownik skorzystał z rocznego urlopu na dziecko urodzone w 2013 r. w okresie od 15 października 2014 r. do 14 października 2015 r. Obecnie planuje skorzystać z tego urlopu matka dziecka. Może ona wystąpić o 24 miesiące urlopu wychowawczego, gdyż ojciec wykorzystał już swoją cześć nieprzenoszalną.

  Przykład  

Rodzice dziecka niepełnosprawnego w wieku 1,5 roku są zatrudnieni na podstawie umowy o pracę. Z powodu konieczności zapewnienia dziecku całodobowej opieki, z pełnego "podstawowego" urlopu wychowawczego oraz urlopu z tytułu niepełnosprawności zamierza skorzystać ojciec dziecka. Matka pozostanie aktywna zawodowo.

Ojciec dziecka będzie mógł wykorzystać 35 miesięcy "podstawowego" urlopu wychowawczego, a ponadto będzie mógł ubiegać się o 35 miesięcy urlopu wychowawczego związanego z niepełnosprawnością dziecka.

  Przykład  

Pracownica, która posiada roczne dziecko, w październiku 2015 r. wystąpiła o 36-miesięczny urlop wychowawczy. Do wniosku dołączyła oświadczenie, iż z urlopu tego nie będzie korzystał ojciec dziecka.

Oświadczenie to nie wywiera skutku w postaci prawa do pełnych 36 miesięcy urlopu. Pracownica może skorzystać z 35 miesięcy urlopu. Pozostały miesiąc, o ile nie zostanie wykorzystany przez ojca, przepadnie.


Rodzic dziecka ma prawo do pełnego urlopu wychowawczego, tj. w wymiarze 36 miesięcy, jeżeli:

  • drugi rodzic dziecka nie żyje,
     
  • drugiemu rodzicowi dziecka nie przysługuje władza rodzicielska,
     
  • drugi rodzic dziecka został pozbawiony władzy rodzicielskiej albo taka władza uległa ograniczeniu lub zawieszeniu.

Dotyczy to zarówno podstawowego urlopu wychowawczego, jak i urlopu z tytułu niepełnosprawności dziecka. Ta sama zasada obowiązuje, gdy dziecko pozostaje pod opieką jednego opiekuna. Wówczas pracownikowi przysługuje urlop wychowawczy w wymiarze pełnym - do 36 miesięcy.

Od 2 stycznia 2016 r. zniesiono limit w zakresie jednoczesnego korzystania z urlopu wychowawczego, z tym że łączny wymiar urlopu wychowawczego nie może przekraczać wymiaru maksymalnego, o którym mowa wyżej. Oznacza to, że nawet przez 18 (w razie niepełnosprawności dziecka przez 36) miesięcy rodzice bądź opiekunowie dziecka mogą się nim zajmować jednocześnie, w ramach urlopu wychowawczego.

Urlop wychowawczy jest udzielany na pisemny wniosek pracownika składany w terminie nie krótszym niż 21 dni przed rozpoczęciem korzystania z tego urlopu. Stosownie do art. 186 § 7 K.p., do wniosku dołącza się dokumenty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 1868a K.p. Z kolei art. 1866 K.p. zawierający delegację do określenia w drodze rozporządzenia, szczegółowych warunków udzielania urlopu wychowawczego przez ministra właściwego do spraw pracy został uchylony, co spowodowało utratę mocy obowiązującej przez rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 września 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania urlopu wychowawczego (Dz. U. poz. 1139).

Odpowiednio do § 23 projektu rozporządzenia w sprawie dokumentacji, wniosek o urlop wychowawczy albo jego część powinien zawierać:

  • imię i nazwisko pracownika,
     
  • imię i nazwisko dziecka, na które ma być udzielony urlop wychowawczy albo jego część,
     
  • wskazanie okresu, na który ma być udzielony urlop wychowawczy albo jego część na dane dziecko,
     
  • wskazanie okresu urlopu wychowawczego, który dotychczas został wykorzystany na dane dziecko,
     
  • określenie liczby części urlopu wychowawczego, z których dotychczas skorzystano na dane dziecko.

Uwaga! Urlop wychowawczy jest udzielany w nie więcej niż w 5 częściach. Liczbę części urlopu ustala się w oparciu o liczbę złożonych wniosków o udzielenie urlopu. Przy czym, jeżeli wnioskodawca uprzednio skorzystał z urlopu rodzicielskiego po przerwie (chodzi o część wynoszącą nie więcej niż 16 tygodni, która na mocy art. 1821c § 1 K.p. może być wykorzystana do zakończenia roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6. rok życia), to liczba wykorzystanych w tym trybie części urlopu pomniejsza liczbę części przysługującego urlopu wychowawczego.

  Przykład  

Pracownica, która obecnie korzysta z pierwszych 30 tygodni urlopu rodzicielskiego, pozostałe 2 tygodnie zamierza wykorzystać w początkach okresu przedszkolnego, tj. za około dwa i pół roku. Złożony wówczas wniosek o urlop rodzicielski, będzie skutkował tym, że pracownica najwyżej czterokrotnie będzie mogła wnioskować o urlop wychowawczy.


Do wniosku pracownik powinien załączyć:

  • oświadczenie dotyczące korzystania z części urlopu rodzicielskiego na dane dziecko w terminie nieprzypadającym bezpośrednio po wykorzystaniu urlopu macierzyńskiego albo urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, albo zasiłku za okres odpowiadający okresowi urlopu macierzyńskiego albo okresowi urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, ze wskazaniem liczby części urlopu wykorzystanych w taki sposób,
     
  • oświadczenie o braku zamiaru korzystania przez drugiego rodzica albo opiekuna dziecka z urlopu wychowawczego przez okres wskazany we wniosku albo o okresie, w którym drugi rodzic albo opiekun dziecka zamierza korzystać z urlopu wychowawczego w okresie objętym wnioskiem (oświadczenie nie jest wymagane w razie ograniczenia drugiemu rodzicowi albo pozbawienia drugiego rodzica władzy rodzicielskiej albo ograniczenia albo zwolnienia z opieki drugiego opiekuna dziecka),
     
  • w przypadku ograniczenia albo pozbawieniu drugiego rodzica władzy rodzicielskiej albo zwolnienia z opieki drugiego opiekuna dziecka - kopię prawomocnego orzeczenia sądu w tej sprawie lub oświadczenie pracownika, że zachodzą niedające się usunąć przeszkody do uzyskania informacji od drugiego rodzica lub opiekuna dziecka o braku zamiaru korzystania z urlopu wychowawczego przez okres wskazany we wniosku albo o okresie, w którym drugi rodzic lub opiekun dziecka zamierza korzystać z urlopu wychowawczego w okresie objętym wnioskiem,
     
  • kopię prawomocnego orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności dziecka, na które ma być udzielony urlop wychowawczy, w przypadku wnioskowania o urlop z tego tytułu,
     
  • w przypadku wnioskowania o udzielenie urlopu wychowawczego w wymiarze 36 miesięcy albo o udzielenie części urlopu wychowawczego, której wymiar łącznie z dotychczas wykorzystanym wymiarem urlopu wychowawczego wyniesie 36 miesięcy, w zależności od okoliczności:
     
    • skrócony odpis aktu zgonu drugiego rodzica dziecka albo
       
    • kopię prawomocnego orzeczenia sądu o ubezwłasnowolnieniu drugiego rodzica dziecka albo dokument potwierdzający niepełnoletność drugiego rodzica dziecka, gdy rodzice nie są małżeństwem, albo kopię prawomocnego orzeczenia sądu o ustaleniu ojcostwa, w którym sąd nie przyznał ojcu władzy rodzicielskiej, albo
       
    • kopię prawomocnego orzeczenia sądu o pozbawieniu drugiego rodzica władzy rodzicielskiej albo o jej ograniczeniu lub zawieszeniu, albo
       
    • kopię prawomocnego orzeczenia sądu o przyznaniu opieki nad dzieckiem jednemu opiekunowi albo zwolnieniu drugiego opiekuna z tej opieki.
  Przykład  

Pracownica, o której mowa w poprzednim przykładzie, sama zajmuje się wychowywaniem dziecka, gdyż jego ojciec, z którym pozostaje w związku nieformalnym, wyjechał za granicę i nie daje znaku życia. Załóżmy, że dziecko nie zaadoptuje się w przedszkolu i po dwóch tygodniach urlopu rodzicielskiego pracownica zdecyduje się na kilkumiesięczny urlop wychowawczy. W tej sprawie złoży następujące dokumenty:

  • wniosek o udzielenie urlopu wychowawczego,
     
  • oświadczenie o korzystaniu z urlopu rodzicielskiego z przerwą z zaznaczeniem liczby części wykorzystanych po przerwie,
     
  • oświadczenie w sprawie korzystania z urlopu przez ojca dziecka.

Przykład wniosku o udzielenie urlopu wychowawczego

Oliwia Kaczmarek 
ul. Słowackiego 101/10
60-822 Poznań
Poznań, 15 września 2018 r.
Biuro Rachunkowe BILANS sp. z o.o.
ul. Wczasowa 12/1
61-066 Poznań

Wniosek o udzielenie urlopu wychowawczego

Proszę o udzielenie mi urlopu wychowawczego na córkę Zofię Kaczmarek, urodzoną 17 sierpnia 2015 r., w okresie od 7 października 2018 r. do 6 stycznia 2019 r.

Oświadczam, że dotychczas nie korzystałam z urlopu wychowawczego na ww. dziecko.

Oliwia Kaczmarek
Załączniki: Oświadczenie w sprawie korzystania z urlopu rodzicielskiego z przerwą oraz w sprawie korzystania z urlopu wychowawczego przez drugiego rodzica

Przykład oświadczenia załączanego do wniosku o urlop wychowawczy

Oliwia Kaczmarek 
ul. Słowackiego 101/10
60-822 Poznań
Poznań, 15 września 2018 r.
Biuro Rachunkowe BILANS sp. z o.o.
ul. Wczasowa 12/1
61-066 Poznań

Oświadczenie do wniosku o udzielenie urlopu wychowawczego

Oświadczam, że z dwóch tygodni urlopu rodzicielskiego, na córkę Zofię Kaczmarek, urodzoną 17 sierpnia 2015 r., korzystałam w terminie nieprzypadającym bezpośrednio po wykorzystaniu urlopu macierzyńskiego. W podany sposób wykorzystałam jedną część urlopu rodzicielskiego.

Oświadczam, że nie mam kontaktu z ojcem dziecka, w związku z czym nie mogę uzyskać informacji co do zamiaru korzystania przez niego z urlopu wychowawczego w okresie wskazanym we wniosku.

Pracownica będzie mogła występować o urlop wychowawczy jeszcze trzykrotnie.

Ważne: Jeżeli wniosek o urlop wychowawczy został złożony bez zachowania terminu, pracodawca udziela urlopu wychowawczego nie później niż z dniem upływu 21 dni od dnia złożenia wniosku.

Pracownik może wycofać wniosek o udzielenie urlopu wychowawczego nie później niż na 7 dni przed rozpoczęciem tego urlopu. Oświadczenie pracownika w tej sprawie wymaga formy pisemnej (art. 186 § 7 ostatnie zdanie K.p.). Projekt rozporządzenia w sprawie dokumentacji nie określa treści takiego wniosku, stąd należy przyjąć, że wymagane jest jedynie wyraźne wycofanie wniosku, w zakreślonym powyżej terminie.

Po rozpoczęciu urlopu pracownik może z niego zrezygnować:

  • w każdym czasie - za zgodą pracodawcy,
     
  • po uprzednim zawiadomieniu pracodawcy - najpóźniej na 30 dni przed terminem zamierzonego podjęcia pracy (art. 1863 K.p.).

Z przepisu należy wnosić, że w przypadku nie dochowania terminu, pracodawca, który nie może dopuścić pracownika do pracy w proponowanym przez niego terminie, powinien tego dokonać najpóźniej po upływie 30 dni.

  Przykład  

Pracownica przebywająca na dwuletnim urlopie wychowawczym, który miał trwać do końca 2016 r. zrezygnowała z urlopu oraz zadeklarowała gotowość natychmiastowego przystąpienia do pracy. Reorganizacja stanowisk będąca konsekwencją jej urlopu spowodowała, że pracodawca nie ma obecnie wolnego miejsca pracy. W tej sytuacji może on jedynie odmówić zgody na powrót natychmiastowy. Ma 30 dni na przygotowanie dla pracownicy stanowiska pracy.

 Jeśli nie znalazłeś informacji, której szukasz,
wejdź do serwisu
www.UrlopyPracownicze.pl » 
Więcej w zasobach płatnych

Serwis Głównego Księgowego

Gazeta Podatkowa

Terminarz

czerwiec 2024
PN WT ŚR CZ PT SO ND
1
2
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
18
19
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
sklep.gofin.pl - RABATY, NAGRODY, PROMOCJE
NEWSLETTERY
Fachowe czasopisma - PoznajProdukty.gofin.pl
KODEKS PRACY, Prawo Pracy
UMOWA O PRACĘ - druk, przykład. Wypowiedzenie (rozwiązanie) umowy o pracę.
Wszystko o urlopach pracowniczych - wypoczynkowy, bezpłatny, macierzyński, szkoleniowy
Przydatne linki
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • niezbędnego zapewnienia prawidłowego działania Serwisów (utrzymania sesji),
  • realizacji funkcjonalności ułatwiających obsługę Serwisu,
  • dopasowania reklam w serwisach społecznościowych,
  • analizy statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
  • zbierania i przetwarzania danych w celu wyświetlenia reklam produktów własnych i klientów reklamowych oraz do śledzenia użytkowników, kliknięć i konwersji wyświetlanych reklam.
Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z Serwisu, w celu administrowania Serwisem, dostosowania treści Serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika Serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z Serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam są partnerzy Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Google Inc, Facebook Inc.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych
  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy.

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora.

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora.

  • Dobrowolna zgoda.

    Aby móc realizować cele:
    - zapamiętania Pani/Pana decyzji w Serwisach w zakresie korzystania z dostępnych opcjonalnie funkcjonalności,
    - analiz statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
    - dopasowania reklam w serwisach społecznościowych,
    - wyświetlania spersonalizowanych reklam produktów własnych i klientów reklamowych oraz do śledzenia użytkowników, kliknięć i konwersji wyświetlanych reklam w związku z odwiedzaniem niniejszego Serwisu internetowego partnerzy Wydawnictwa Podatkowego Gofin sp. z o.o. muszą mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych.

Potrzebna jest Nam Pani/Pana dobrowolna zgoda na zapisy w plikach cookies w celach realizacji powyższych celów.
W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na zapisywanie informacji w plikach cookies przez kliknięcie przycisku „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody. Istnieje możliwość skorzystania z „ustawień zaawansowanych” plików cookies w celu określenia indywidualnych zgód na zapis wybranych plików cookies realizujących wybrane cele.