vademecum kadrowego, składki ZUS, zasiłki, wynagrodzenia, urlopy, bhp
lupa
A A A

Umowy cywilnoprawne w aspekcie składkowo-podatkowym - Dodatek nr 14 do Ubezpieczeń i Prawa Pracy nr 14 (536) z dnia 10.07.2021

Umowa zlecenia wykonywana przez ucznia lub studenta

Z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia nie podlegają ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu zleceniobiorcy będący uczniami szkół ponadpodstawowych lub studentami, do ukończenia 26 lat (art. 6 ust. 4 ustawy o sus).

Dla celów rozstrzygania obowiązku ubezpieczeń społecznych należy przyjąć, iż uczniem do 31 sierpnia każdego roku jest osoba, która:

  • kontynuuje naukę w tej samej szkole,
  • ukończyła szkołę i rozpoczyna naukę w szkole, w której rok szkolny rozpoczyna się 1 września,
  • ukończyła szkołę i nie kontynuuje nauki.

Uwaga! Osoba, która przedstawi zaświadczenie o przyjęciu na studia wyższe, za ucznia jest uznawana do 30 września. Takiego wyjaśnienia udzielił również ZUS (pismo z 7 sierpnia 2000 r., znak FUn 077-147/2000), po uzgodnieniu stanowiska z Ministerstwem Pracy i Polityki Społecznej (pismo z 3 sierpnia 2000 r., znak U.520-287/2000).

Przykład

Przedsiębiorca na okres wakacji od 1 lipca do 31 sierpnia 2021 r. zawarł umowę zlecenia z tegorocznym absolwentem szkoły ponadpodstawowej (w wieku 20 lat).

Osoba ta dla celów ubezpieczeniowych jest uważana za ucznia do 31 sierpnia 2021 r. Zatem do tego dnia wykonywanie umowy zlecenia nie stanowi dla niej tytułu do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego.

Załóżmy, że ze zleceniobiorcą zostanie zawarta kolejna umowa zlecenia na okres od 1 do 30 września 2021 r. Z tytułu jej wykonywania przedsiębiorca (zleceniodawca) obowiązany będzie zgłosić zleceniobiorcę do obligatoryjnych ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego z datą od 1 września 2021 r. Gdy zleceniobiorca przedstawi zaświadczenie o przyjęciu na studia, to do 30 września 2021 r. będzie traktowany jako uczeń, a tym samym umowa zlecenia wykonywana w okresie od 1 do 30 września 2021 r. nadal nie będzie stanowiła tytułu do ubezpieczeń w ZUS.


Osoba przyjęta na studia rozpoczyna studia i nabywa prawa studenta z chwilą złożenia ślubowania - art. 83 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2021 r. poz. 478 ze zm.), dalej ustawy.

Zgodnie z art. 64 ust. 1 ustawy, studia są prowadzone na poziome:

  • studiów pierwszego stopnia,
  • studiów drugiego stopnia,
  • jednolitych studiów magisterskich.

Ponadto jak stanowi art. 64 ust. 2 ustawy studia są prowadzone na profilu:

  • praktycznym, na którym ponad połowa punktów ECTS jest przypisana zajęciom kształtującym umiejętności praktyczne,
  • ogólnoakademickim, na którym ponad połowa punktów ECTS jest przypisana zajęciom związanym z prowadzoną w uczelni działalnością naukową.

Zgodnie z wyjaśnieniem ZUS (por. poradnik ZUS pt. "Praca na podstawie umów cywilnoprawnych. Zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu oraz ustalania podstaw wymiaru składek.", dostępny na stronie internetowej www.zus.pl): "(...) ZUS uzna za studenta (dla celów ubezpieczeń społecznych) osobę od daty przyjęcia w poczet studentów uczelni i złożenia ślubowania do daty ukończenia studiów lub daty skreślenia z listy studentów. Jeżeli data ślubowania jest późniejsza niż dzień 1 października danego roku kalendarzowego, wówczas zwolnienie z obowiązku ubezpieczeń obejmuje także okres między 1 października, a dniem ślubowania. (...)".

Datą ukończenia studiów jest data złożenia egzaminu dyplomowego, a w przypadku:

  • studiów na kierunkach lekarskim, lekarsko-dentystycznym i weterynaria - data złożenia ostatniego wymaganego programem studiów egzaminu,
  • studiów na kierunkach farmacja i fizjoterapia - data zaliczenia ostatniej wymaganej programem studiów praktyki (art. 76 ust. 7 ustawy).

Uwaga! Zgodnie z art. 109 ustawy osoba, która ukończyła studia pierwszego stopnia, zachowuje prawa studenta do dnia 31 października roku, w którym ukończyła te studia, z wyłączeniem prawa do świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 tej ustawy (tj. stypendium socjalnego, stypendium dla osób niepełnosprawnych, zapomogi, stypendium rektora). Zdaniem ZUS, użyte w tym przepisie sformułowanie "zachowuje prawa studenta" nie jest tożsame z posiadaniem statusu studenta. Dlatego też w okresie przypadającym po ukończeniu studiów pierwszego stopnia do dnia poprzedzającego dzień przyjęcia w poczet studentów studiów drugiego stopnia, zleceniobiorca, który nie ukończył 26 lat, z umowy zlecenia podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu.

Przykład

Zleceniodawca na okres od 1 lutego do 31 października 2021 r. zawarł umowę zlecenia z osobą będącą studentem studiów licencjackich w wieku 23 lat, która 5 marca 2021 r. zdała egzamin dyplomowy i od 1 października 2021 r. podejmie studia drugiego stopnia.

Z tytułu wykonywania umowy zlecenia osoba ta:

  • od 1 lutego do 5 marca 2021 r. nie podlegała ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu,
  • od 6 marca do 30 września 2021 r. podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, ubezpieczeniu wypadkowemu oraz ubezpieczeniu zdrowotnemu, natomiast dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu,
  • od 1 do 31 października 2021 r. nie będzie podlegała ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu.


Przy ustalaniu obowiązku ubezpieczeń społecznych studenta nie ma znaczenia jego obywatelstwo ani kraj odbywania przez niego studiów. Jak wyjaśnił ZUS w interpretacji indywidualnej z 20 kwietnia 2015 r. (znak DI/100000/43/232/2015): "(...) gdy polski zleceniodawca, posiadający na terytorium Polski swą siedzibę zawiera umowę zlecenia z obywatelem Ukrainy, który posiada status studenta ukraińskiej uczelni, to na zleceniodawcy nie będzie ciążył obowiązek odprowadzania za tą osobę składek na ubezpieczenia społeczne. (...)".

Jak już wyjaśniliśmy, umowa zlecenia nie jest tytułem do ubezpieczeń dla uczniów i studentów, o ile osoby te nie ukończyły 26 lat. Przy ustalaniu wieku należy kierować się przepisami Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 112 K.c., termin oznaczony w tygodniach, miesiącach lub latach kończy się z upływem dnia, który nazwą lub datą odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było - w ostatnim dniu tego miesiąca. Przy czym przy obliczaniu wieku osoby fizycznej termin upływa z początkiem ostatniego dnia. W świetle powyższego student, który np. urodził się 1 czerwca 1995 r. ukończył 26 lat 1 czerwca 2021 r.

Uwaga! Zgodnie ze stanowiskiem Urzędu Ochrony Danych Osobowych z 12 stycznia 2021 r., z uwagi na zasadę minimalizacji danych wynikającą z przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE... (Dz. Urz. UE L 119/1 z 4.5.2016), dalej RODO, zleceniodawca powinien przechowywać w dokumentacji umowy zlecenia oświadczenie osoby zatrudnionej (studenta), który powinien okazać legitymację służbom kadrowym jedynie do wglądu. Możliwe jest uzyskanie danych poprzez pozyskanie informacji o numerze legitymacji, w oparciu o którą zweryfikowano status studenta. Sama legitymacja nie powinna być jednak kopiowana. Uzasadniając powyższe stanowisko, UODO odniósł się do dwóch głównych przyczyn, a mianowicie:

  • legitymacja studencka oprócz danych w postaci imienia i nazwiska, numeru PESEL czy adresu zamieszkania zawiera również daną osobową w postaci wizerunku osoby, która ją posiada, a nie ma podstaw prawnych do jej przetwarzania, chyba że zostanie wykazany w tym zakresie odrębny cel i odrębna podstawa prawna wynikająca z przepisów RODO,
  • ustawa o sus nie zawiera przepisów, które zobowiązywałyby zleceniodawcę do pozyskiwania kopii legitymacji studenckiej w celu wykazania przed ZUS podstawy niepodlegania przez danego studenta obowiązkowym ubezpieczeniom.
 Jeśli nie znalazłeś informacji, której szukasz,
wejdź do serwisu
www.SkladkaZUS.pl » 
Więcej w zasobach płatnych

Serwis Głównego Księgowego

Gazeta Podatkowa

Terminarz

sierpień 2022
PN WT ŚR CZ PT SO ND
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
17
18
19
20
21
23
24
25
26
27
28
29
30
31
sklep.gofin.pl - RABATY, NAGRODY, PROMOCJE
NEWSLETTERY
Fachowe czasopisma - PoznajProdukty.gofin.pl
KODEKS PRACY, Prawo Pracy
UMOWA O PRACĘ - druk, przykład. Wypowiedzenie (rozwiązanie) umowy o pracę.
Wszystko o urlopach pracowniczych - wypoczynkowy, bezpłatny, macierzyński, szkoleniowy
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • niezbędnego zapewnienia prawidłowego działania Serwisów (utrzymania sesji),
  • realizacji funkcjonalności ułatwiających obsługę Serwisu,
  • analizy statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia reklam produktów własnych i klientów reklamowych.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z Serwisu, w celu administrowania Serwisem, dostosowania treści Serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika Serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z Serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam są partnerzy Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Google Inc, Facebook Inc.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy.

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora.

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora.

  • Dobrowolna zgoda.

    Aby móc realizować cele:
    - zapamiętania Pani/Pana decyzji w Serwisach w zakresie korzystania z dostępnych opcjonalnie funkcjonalności,
    - analiz statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
    - wyświetlania spersonalizowanych reklam produktów własnych i klientów reklamowych w związku z odwiedzaniem niniejszego Serwisu internetowego partnerzy Wydawnictwa Podatkowego Gofin sp. z o.o. muszą mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych.

Potrzebna jest Nam Pani/Pana dobrowolna zgoda na zapisy w plikach cookies w celach realizacji powyższych celów.

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na zapisywanie informacji w plikach cookies przez kliknięcie przycisku „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody. Istnieje możliwość skorzystania z „ustawień zaawansowanych” plików cookies w celu określenia indywidualnych zgód na zapis wybranych plików cookies realizujących wybrane cele.