vademecum kadrowego, składki ZUS, zasiłki, wynagrodzenia, urlopy, bhp
lupa
A A A

Świadczenia pracownicze o charakterze rocznym - Dodatek nr 4 do Ubezpieczeń i Prawa Pracy nr 4 (574) z dnia 10.02.2023

Rozróżnienie pojęć

Podział na premie i nagrody nie ma podstaw prawnych, lecz jest wynikiem dorobku doktryny, orzecznictwa i praktyki. Mimo jego wieloletniego stosowania, wciąż budzi wątpliwości interpretacyjne. Ich źródła stanowią:

  • brak jakichkolwiek regulacji kodeksowych dotyczących premii i tylko jeden przepis odnośnie nagród,
  • fakultatywność obu elementów płacowych czasami rozumiana błędnie jako pełna swoboda w ich przyznawaniu, podczas gdy faktycznie sprowadza się ona do pozostawania w gestii pracodawcy decyzji o wprowadzeniu/niewprowadzeniu premii lub nagrody do systemu wynagradzania,
  • sposób przyznawania - sformalizowany przy premiach, lakoniczny przy nagrodach,
  • stosowanie dwóch rodzajów premii, tj. regulaminowych i uznaniowych, przy czym te ostatnie są zasadniczo utożsamiane z nagrodami,
  • klasyfikacja premii i nagród pod względem ich charakteru, tj. roszczeniowości lub uznaniowości,
  • możliwość dochodzenia przyznania i wypłaty, będąca efektem charakteru premii i nagrody.

Uwaga! Premia roczna jest świadczeniem nadzwyczajnym, przyznawanym określonej grupie zatrudnionych, którzy dla pracodawcy stanowią priorytet w realizacji przyjętych założeń finansowych, kierunku oraz kształtu prowadzenia przedsiębiorstwa. Prawo do tej gratyfikacji powstaje po wykonaniu przez pracownika określonych warunków wskazanych w przepisach wewnątrzzakładowych pracodawcy (por. wyrok SA w Poznaniu z 8 sierpnia 2018 r., sygn. akt III APa 7/18).

Nagroda roczna jest również świadczeniem wyjątkowym, tyle że przyznawanym za ponadprzeciętne wykonywanie obowiązków służbowych (nie za "normalnie" świadczoną pracę) oraz za wykraczanie poza zwykłe obowiązki wynikające ze stosunku pracy (por. wyrok SN z 10 marca 2021 r., sygn. akt II PSKP 15/21 oraz uzasadnienie uchwały SN z 27 marca 2007 r., sygn. akt II PZP 3/07, OSNP 2007/17-18/243). Jej przydzielenie zależy jednak wyłącznie od uznania pracodawcy.

Premie i nagrody roczne łączy fakultatywność oraz okres, za który są lub mogą być przyznane. Pozostałe cechy je dzielą (patrz tabela 1). Linia podziału między obydwoma świadczeniami nie opiera się na różnicach semantycznych, lecz jakościowych (por. wyrok SA we Wrocławiu z 4 kwietnia 2017 r., sygn. akt III APa 3/17 i wyrok SN z 12 kwietnia 2016 r., sygn. akt II PK 70/15).

Tabela 1. Porównanie premii i nagród rocznych

Kryterium porównawcze Premia roczna Nagroda roczna
Definicja Ze względu na brak legalnej definicji, przyjmuje się, że premia jest nieobowiązkowym składnikiem wynagrodzenia, przyznawanym w razie spełnienia przez pracownika obiektywnych, konkretnych i sprawdzalnych kryteriów, określonych w płacowych przepisach wewnątrzzakładowych pracodawcy. Według art. 105 K.p. nagrodę (w tym roczną) może otrzymać pracownik, który szczególnie przyczynia się do wykonywania zadań zakładu poprzez wzorowe wypełnianie swoich obowiązków, przejawianie inicjatywy w pracy i podnoszenie jej wydajności oraz jakości. Jest to więc inne świadczenie związane ze stosunkiem pracy, całkowicie uzależnione od swobodnego uznania pracodawcy, przyznawane za szczególne osiągnięcia pracownika.
Podstawa wprowadzenia Dobrowolna decyzja pracodawcy (fakultatywność). Dobrowolna decyzja pracodawcy (fakultatywność).
Podstawa przyznania Spełnienie skonkretyzowanych, zobiektywizowanych i podlegających weryfikacji przesłanek wskazanych w przepisach wewnątrzzakładowych pracodawcy (układ zbiorowy pracy, regulamin wynagradzania, regulamin premiowania). Według uznania pracodawcy.
Wysokość Ustalona zgodnie z płacowymi przepisami wewnątrzzakładowymi pracodawcy. Wskazana swobodnie przez pracodawcę.
Charakter Roszczeniowy
(wyjątki - patrz pkt 3 dodatku).
Uznaniowy
(wyjątki - patrz pkt 3 dodatku).
Możliwość dochodzenia Tak
(wyjątki - patrz pkt 3 dodatku).
Nie
(wyjątki - patrz pkt 3 dodatku).

Reguły dotyczące premii rocznej wypracowane na gruncie stosunków pracowniczych należy na zasadzie analogii odnosić do stosunków cywilnoprawnych powstałych w wyniku zawarcia kontraktów menedżerskich (por. wyrok SO w Płocku z 25 września 2019 r., sygn. akt I C 2597/18). Założenie spójności systemu prawa nakazuje i pozwala bowiem na jednolite stosowanie i rozumienie pojęć w różnych gałęziach i dziedzinach prawa.

 Jeśli nie znalazłeś informacji, której szukasz,
wejdź do serwisu
www.RozliczenieWynagrodzenia.pl » 
Więcej w zasobach płatnych

Serwis Głównego Księgowego

Gazeta Podatkowa

Terminarz

czerwiec 2024
PN WT ŚR CZ PT SO ND
1
2
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
18
19
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
sklep.gofin.pl - RABATY, NAGRODY, PROMOCJE
NEWSLETTERY
Fachowe czasopisma - PoznajProdukty.gofin.pl
KODEKS PRACY, Prawo Pracy
UMOWA O PRACĘ - druk, przykład. Wypowiedzenie (rozwiązanie) umowy o pracę.
Wszystko o urlopach pracowniczych - wypoczynkowy, bezpłatny, macierzyński, szkoleniowy
Przydatne linki
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • niezbędnego zapewnienia prawidłowego działania Serwisów (utrzymania sesji),
  • realizacji funkcjonalności ułatwiających obsługę Serwisu,
  • dopasowania reklam w serwisach społecznościowych,
  • analizy statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
  • zbierania i przetwarzania danych w celu wyświetlenia reklam produktów własnych i klientów reklamowych oraz do śledzenia użytkowników, kliknięć i konwersji wyświetlanych reklam.
Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z Serwisu, w celu administrowania Serwisem, dostosowania treści Serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika Serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z Serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam są partnerzy Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Google Inc, Facebook Inc.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych
  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy.

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora.

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora.

  • Dobrowolna zgoda.

    Aby móc realizować cele:
    - zapamiętania Pani/Pana decyzji w Serwisach w zakresie korzystania z dostępnych opcjonalnie funkcjonalności,
    - analiz statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
    - dopasowania reklam w serwisach społecznościowych,
    - wyświetlania spersonalizowanych reklam produktów własnych i klientów reklamowych oraz do śledzenia użytkowników, kliknięć i konwersji wyświetlanych reklam w związku z odwiedzaniem niniejszego Serwisu internetowego partnerzy Wydawnictwa Podatkowego Gofin sp. z o.o. muszą mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych.

Potrzebna jest Nam Pani/Pana dobrowolna zgoda na zapisy w plikach cookies w celach realizacji powyższych celów.
W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na zapisywanie informacji w plikach cookies przez kliknięcie przycisku „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody. Istnieje możliwość skorzystania z „ustawień zaawansowanych” plików cookies w celu określenia indywidualnych zgód na zapis wybranych plików cookies realizujących wybrane cele.